Steiner in essentie

Antroposofie ontmoeten, begrijpen, doen.


AntroposofieContact

Nieuwsbrief

Nieuwsbrief Steinerinessentie december 2021

Voor de nu komende ontwikkeling van de mensheid hebben wij ideeën nodig die, wanneer ze verwezenlijkt worden, sociale omstandigheden scheppen, die de mensen van alle rangen en standen een bestaan bieden, dat hun menswaardig voorkomt.

Intro

Het bovenstaande citaat is afkomstig uit de reeks voordrachten Grenzen van de natuurwetenschap (GA322). Albert de Vries bracht mij deze reeks opnieuw onder de aandacht met zijn opmerking dat het hier toch vooral om voordrachten over het sociale leven gaat. Dat was voor mij de reden om direct met deze voordrachten aan het werk te gaan. Meer daarover lees je in deze nieuwsbrief.

Mijn huidige situatie – ik werk niet langer voor de BD-Vereniging – maakt dat ik na lange tijd weer intensiever bezig kan zijn met het toegankelijk maken van het geschreven en gesproken werk van Rudolf Steiner. Voor het eerst sinds 2018 verschijnt er dan nu ook weer een nieuwsbrief.

Ik wens je veel inspiratie bij het verder lezen!

Luc Ambagts

Inhoud

Werk in uitvoering

Van de voordrachtenreeks Grenzen van de natuurwetenschap is het eerste concept van een beknopte en een uitgebreide samenvatting beschikbaar. Het werk daaraan leverde zo zijn eigen mogelijkheden en moeilijkheden op…

In de zevende voordracht wijst Rudolf Steiner zelf op wat er aan de hand kan zijn. Daar zegt hij: "Ik heb westerse mensen ontmoet die hielden van die uitgaven van Boeddha waarin de vele herhalingen werden teruggebracht tot de eenmalige formulering van een zin. Dan geloofden de mensen dat als zij zo'n gereduceerde Boeddha hadden, waarin alles maar één keer voorkomt, zij inzicht zouden krijgen in de werkelijke inhoud van wat Boeddha werkelijk bedoelde. De westerse beschaving is geleidelijk zo verstoken geraakt van elk begrip voor de oosterse aard. Want als men alleen opneemt wat letterlijk in de verhandelingen van Boeddha staat, wat in de verhandelingen van Boeddha staat volgens die inhoud waar wij als westerse mensen waarde aan hechten, dan neemt men niet op wat de opvattingen van Boeddha zijn. Men neemt ze alleen op als men meegaat in de herhalingen, als men wil leven in de woorden, als men wil leven in die versterking van de zielekracht die door de herhalingen ontstaat."

Mijn gebruikelijke werkwijze schoot bij deze voordrachtenreeks tekort. Het weglaten van herhalingen, het weglaten van beschrijvingen van wat iets niet is, dat zijn twee methoden die een tekst van Rudolf Steiner al aanzienlijk kunnen bekorten. Daar komt dan nog bij het onderscheiden van hoofd- en bijzaak, het beperken van voorbeelden, etc. Hulpmiddelen die er toe bijdragen dat het streven gehaald wordt om de tekst tot circa een tiende van de oorspronkelijke omvang terug te brengen. Dat streven heb ik bij deze reeks niet gehaald. Juist in de voorbeelden lijkt hier iets essentieels te liggen. En ook juist in het beschrijven van wat niet goed is. Neem bijvoorbeeld de beschrijvingen van overdreven scepsis en van pleinvrees die in deze reeks als voorbeelden van ontaarding van de menselijke ontwikkeling aan de orde komen.

Dat maakt het samenvatten van deze reeks tot een wonderlijk avontuur. Aan de ene kant voel ik me in staat de rode draad in een paar zinnen weer te geven. Aan de andere kant lijkt het of me het overbrengen van de werkelijke inhoud steeds weer ontglipt. Het werk vordert daardoor minder snel dan ik gedacht had. Daar staat tegenover dat de actualiteit van deze reeks bij elke zin duidelijker verschijnt: om tot een betere sociaal-maatschappelijke samenhang te komen hebben we een andere natuurwetenschap nodig dan de modelmatige natuurwetenschap die nu overheerst!

Opmerkelijk

In de achtste voordracht van Grenzen van de natuurwetenschap geeft Rudolf Steiner een soort gebruiksaanwijzing hoe je zijn boek de Filosofie van de vrijheid zou moeten lezen:

“Mijn Filosofie van de vrijheid is zo bedoeld dat je de eigen directe denkactiviteit, bladzijde voor bladzijde moet inzetten. Het boek zelf is als het ware slechts een soort partituur. En deze partituur moet je met innerlijke denkactiviteit lezen om voortdurend uit jezelf van gedachte tot gedachte voort te gaan. Zodat dit boek steeds met de geestelijke activiteit van de lezer zelf rekening houdt. En er wordt ook rekening gehouden met hoe de ziel zich ontwikkelt als zij deelneemt aan zulk denkwerk. Wie niet van zichzelf zegt, wanneer je dit boek werkelijk met het denken van je eigen ziel doorgewerkt hebt, dat je jezelf dan als het ware ontdekt in een element van het zielenleven dat je voordien niet kende; wie niet voelt dat je als het ware uit je gewone voorstellingen wordt opgetild in een zintuigvrij denken, waarin je je volledig beweegt, zodat je voelt hoe je in dit denken vrij bent geworden van de voorwaarden van het lichamelijke, die leest deze Filosofie van de vrijheid niet werkelijk in de juiste zin. En wie dit niet van zichzelf kan zeggen, heeft het niet goed begrepen. Men moet als het ware in staat zijn om tegen zichzelf te zeggen: Nu weet ik, door dit denkwerk dat ik met mijn ziel heb gedaan, wat zuiver denken eigenlijk is.”

De training die het lezen van de Filosofie van de vrijheid zo is, vormt de ene kant van de scholingsweg, die in deze voordrachten wordt beschreven. De andere kant omvat het oefenen van het maken van symbolisch voorstellingen op basis van je waarnemingen, waarbij je het denken juist terughoudt.

Stand van zaken

Weet je deel van een groter geheel is de titel van de samenvatting van de eerste voordracht van de Landbouwcursus. Ook bij de andere voordrachten is het gelukt om als titel de inhoud met een aansporing tot actie weer te geven.

Zowel de reader Theosofie, als de samenvatting van de Landbouwcursus worden dagelijks via de website opgevraagd. De bewerkingen die klaar zijn vinden dus gretig aftrek. Dat de website enkele maanden geleden opnieuw is ingericht draagt daar waarschijnlijk belangrijk aan bij.

Op steinerinessentie.nl zijn nu bewerkingen te vinden van

Er is een begin gemaakt met de bewerking van Wetenschap van de geheimen der ziel (GA13). De Filosofie van de vrijheid staat hoog op het verlanglijstje.

Nieuwe economie

Charles Eisenstein zag een keer tijdens een boottocht een aantal zeehonden die bij een pier in de zon lagen. Toen hij vier uur later op die plek terugkwam lagen ze er nog steeds. “Kijk,” dacht hij bij zichzelf, “dat is nou de struggle to survive? Lekker de hele dag in de zon liggen!” In zijn cursus Living in the gift laat hij je met dit verhaal als cursusdeelnemer op zoek gaan naar de (on)waarschijn­lijkheid van vaste overtuigingen die ten grondslag liggen aan ons economisch denken en handelen. The survival of the fittest? Concurrentie? Of zijn toch samenwerking en zorgen voor elkaar heel vanzelfsprekende – en vruchtbare - houdingen voor mensen?

Het welzijn van een geheel van samenwerkende mensen is groter, naarmate de enkeling meer van het resultaat van zijn eigen prestaties aan zijn medemens afstaat en naarmate meer van zijn eigen behoeften door de prestaties van anderen worden bevredigd. Steiner formuleerde deze optimalisatie van welzijn als sociale hoofdwet. Die hoofdwet vraagt een bereidheid om in de afhankelijkheid te stappen dat anderen voor je zullen zorgen. Een stap die je zet vanuit je eigen bereidheid om te geven.

In gesprek met anderen over vernieuwing van de economie onderzoek ik of economische activiteit kan bestaan zónder het concept van ruilen. Oefenen met schenken kan een eerste stap in die richting zijn.

Doorsturen

Je hebt deze nieuwsbrief toegestuurd gekregen omdat je eerder hebt aangegeven deze nieuwsbrief te willen ontvangen, of omdat ik je ken en vermoed dat je het toesturen hiervan op prijs zult stellen. Vergis ik me en wil je deze nieuwsbrief niet (meer) ontvangen, stuur dan dit bericht als antwoord naar me terug met de mededeling erbij dat je op toezending geen prijs stelt. Dan schrap ik je van de lijst. Vanzelfsprekend zijn positieve reacties ook welkom.

Ken je zelf mensen die je graag van deze berichten op de hoogte stelt? Voel je dan vrij om dit door te sturen!

Beheer je een website waar verwijzing naar een van de onderdelen van steinerinessentie.nl passend zou zijn? Dan help je mij enorm door op je website zo’n link te plaatsen.

Over Steinerinessentie

Antroposofie ontmoeten, begrijpen, doen.

Antroposofie bewijst zich als inspirator voor de meest uiteenlopende levensgebieden, van landbouw tot opvoeding, van kunst tot politiek. Om die inspiratie toegankelijk te maken ben ik met het project Steinerinessentie begonnen.

Hoe vind je het om de belangrijkste boeken van Rudolf Steiner als korte samenvatting te lezen, met daarbij voorbeelden van praktische toepassingen? Dat is wat ik met Steinerinessentie mogelijk wil maken: samenvattingen van boeken en voordrachten van Rudolf Steiner publiceren, met voorbeelden uit de praktijk en suggesties om inzichten uit de antroposofie in je eigen werk toe te passen.

Alle publicaties zijn vrij beschikbaar via de website steinerinessentie.nl. Wil je dit werk financieel ondersteunen, dan kun je een vrije gift overmaken op NL65TRIO 0197 7331 74 t.n.v. L.H.E.M. Ambagts. Bij een totaalbedrag aan schenkingen van € 8.500,- kan ik een jaar zonder zorgen aan het project verder werken. Alle beetjes helpen daarbij. Van harte aanbevolen!

Steinerinessentie.nl
Van Duijvenvoordestraat 2
4835CB Breda
luc@steinerinessentie.nl
06 48017828